Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Αποτέλεσμα εικόνας για ΗΡΩΙΚΟ 1821 

Για όλους αυτούς, πού τούτες τις μέρες θυμούνται να ιστορικολογήσουν για το "επονείδιστο" και γεμάτο ψευτιές και μύθους 1821, μνημονεύω τα λόγια του Κολοκοτρώνη, μετά τα Δερβενάκια. "Ας τους αυτούς, παιδί μου. Είναι πού τόσα χρόνια , έκαμαν φιλίες με τούτους εδώ( και δείχνει τα πτώματα των τούρκων) και τώρα τους κακοφαίνεται πού έχασαν την εξουσία και είναι λεύτερη η πατρίδα".
Ε και τούτοι οι σύγχρονοι συνεργάτες των ξένων, είτε αριστερά, είτε κέντρο ή δεξιά, "επλήρωσαν το μέτρον των πατέρων" τους.Από την εποχή των Τούρκων, των Βαυαρών, Εγγλέζων, Γερμανοιταλών, Αμερικάνων και σήμερα με τους Ευρωπαίους, ακολουθούν τα χνάρια του δοσίλογου μπαμπά τους.
π.Π.

Μπερδέματα

Τα 5 λαχανικά που παχαίνουν και τα 11 φρούτα και λαχανικά που αδυνατίζουν

Προσοχή: Τα 4 λαχανικά που παχαίνουν! - Media

Σίγουρα το έχετε ακούσει πολλές φορές στο παρελθόν: Για να διατηρήσετε ένα υγιές βάρος, πρέπει να ασκείστε τακτικά και να τρώτε περισσότερα φρούτα και λαχανικά.
Όμως, μια νέα έρευνα δείχνει ότι όσον αφορά την απώλεια βάρους, δεν είναι όλα τα φρούτα και τα λαχανικά ίδια. Συγκεκριμένα, επιστημονική μελέτη από το Χάρβαρντ επάνω σε περίπου 133.000 ανθρώπους, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLoS Medicine, διαπίστωσε ότι ορισμένα αμυλούχα λαχανικά και φρούτα μπορεί να προκαλέσουν αύξηση του σωματικού βάρους με την πάροδο του χρόνου.
Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν τις αλλαγές που οι κάτοικοι των ΗΠΑ έχουν κάνει στις διατροφικές τους συνήθειες όσον αφορά την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών τα τελευταία 24 χρόνια. Οι επιστήμονες χώρισαν και ανέλυσαν αυτή την περίοδο ανά τετραετίες.
Αυτό που ανακάλυψαν, μετά από την απαραίτητη προσαρμογή για τις αλλαγές σε άλλες συνήθειες του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα και η άσκηση, είναι ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και διάφορα είδη λαχανικών χάνουν κατά μέσο όρο 225 γρ. σε διάστημα τεσσάρων ετών για κάθε ημερήσια μερίδα φρούτων και 110 γρ. για κάθε μερίδα λαχανικών.
Αλλά εκείνοι που καταναλώνουν αμυλούχα λαχανικά, όπως ο αρακάς και οι πατάτες, παίρνουν κιλά, αντί να χάνουν. Το καλαμπόκι αποδείχτηκε ότι ήταν ο μεγαλύτερος “ένοχος”. Οι άνθρωποι που έτρωγαν τακτικά καλαμπόκι πήραν κατά μέσο όρο 900 γρ. και πάνω μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Τα βασικά ευρήματά της έρευνας

Λαχανικά που προκαλούν αύξηση του σωματικού βάρους:


Καλαμπόκι (925 γρ. αύξηση του σωματικού βάρους)
Μπιζέλια (512 γρ. αύξηση του σωματικού βάρους)
Πατάτες (335 γρ. αύξηση του σωματικού βάρους)
Λάχανο (181γρ. αύξηση του σωματικού βάρους)
Καρότα

Φρούτα και λαχανικά που βοηθούν στην απώλεια βάρους:

Κουνουπίδι (621 γρ. απώλεια βάρους)
Μήλα (562 γρ. απώλεια βάρους)
Αχλάδια (562 γρ. απώλεια βάρους)
Μούρα (499γρ. απώλεια βάρους)
Μαρούλι (235 γρ. απώλεια βάρους)
Δαμάσκηνα
Σταφίδες
Γκρέιπφρουτ
Σταφύλια 
Μπρόκολο
Λαχανάκια Βριξελών

Γιατί συμβαίνει όμως αυτό;


Τα αμυλούχα λαχανικά έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, το οποία σημαίνει ότι μπορεί να αυξήσουν τη γλυκόζη του αίματος στο σώμα σας. Όταν αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σας, πάγκρεας εκκρίνει ινσουλίνη για να μειώσει το σάκχαρο στο αίμα σας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια απότομη πτώση των επιπέδων γλυκόζης λίγες ώρες μετά το φαγητό, αφήνοντας σας με ισχυρότερα συναισθήματα πείνας πιο γρήγορα από ό,τι αν είχατε φάει κάτι με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να καταλήξετε να τρώτε περισσότερο από ό,τι θα τρώγατε διαφορετικά.
Η μελέτη επιβεβαιώνει αυτόν το σύνδεσμο: Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα λαχανικά με πολλές ίνες και με χαμηλότερο γλυκαιμικό φορτίο, όπως το μπρόκολο και τα λαχανάκια Βρυξελλών, είχαν μια ισχυρή σύνδεση με την απώλεια βάρους από ό,τι εκείνα με λίγες ίνες και υψηλότερο γλυκαιμικό φορτίο, όπως τα καρότα και το λάχανο. Όσο για τα φρούτα, τα μούρα, τα δαμάσκηνα, οι σταφίδες, τα σταφύλια, το γκρέιπφρουτ, τα μήλα και τα αχλάδια είχαν τους ισχυρότερους δεσμούς με την απώλεια βάρους.
 πηγή

Η θλίψη της σαρακοστής

Η θλίψη της σαρακοστής είναι θλίψη ευγενική, αρχοντική, πριγκηπική. Είναι η θλίψη του εξόριστου βασιλιά πού έχασε την εξουσία και το στέμμα του και την νοσταλγεί, χωρίς να ξεπέσει από τον χαρακτήρα και την ευγένεια του. Πιό καθαρά είναι η νοσταλγία του ανθρώπου, του ευγενικού με την ορθόδοξη ενσυναίσθηση που νοσταλγεί τον Θεό. Και όσο πλησιάζει τον Θεό τόσο πιό πολύ πονάει από έρωτα και πόθο , αλλά και συστέλλεται από ταπείνωση. Η θλίψη της σαρακοστής είναι χαρμολύπη. Όταν νηστεύει η καρδιά από πάθη και ηρεμεί ο έσω άνθρωπος και παύουν τα σκιρτήματα τα ποταπά και καθημερινά και η ψυχή αγιάζεται και νιώθει γαλήνη και χαρά.Και όσο προσπίπτει και επιστρέφει στην παλιά της πατρίδα τόσο αγάλλεται. Η σαρακοστή είναι η πατρίδα των ορθοδόξων ελλήνων. Βιώνεται από όποιον άνθρωπο γνωρίζει τον Χριστό της ορθοδοξίας, αλλά στην δική μας ψυχή βρίσκει τις διαστάσεις της. Γιατί μία είναι η φύση η σαρακοστινή, η άνοιξη της πατρίδας μας, με την πνευματική άνοιξη του Χριστού. Εικόνα της ζωντανή πού απαλύνει και εξευγενίζει τον άνθρωπο. Πάσα η κτίσις αλλοιώνεται με τον φόβο του Θεού και πάσα η κτίσις η ελληνική προμηνύει την χαρά της ανάστασης και αυτό είναι σαν καθρέφτης ζωντανός της ψυχής πού βρήκε ευλογία.

AΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΕΙΔΙΚΑ ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΕΣ,ΗΓΟΥΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΟΥΣ(ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ),ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΘΕΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΑΛΤΣΧΑΙΜΕΡ ΤΟ 2017.

Αγιορείτικο ταξίδι

Σημάδια της έσχατης εποχής

- Άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα

Ο γέροντας αγαπούσε παρά πολύ την νεολαία. 

Τότε οι νέοι δεν πήγαιναν σχεδόν καθόλου στην εκκλησία και ο Γέροντας χαιρόταν παρά πολύ, όταν αυτοί τον επισκέπτονταν. 

Ο πατήρ Σεραφείμ έλεγε ότι θα είναι παρά πολύ μεγάλος ο ρόλος της νεολαίας στην μελλοντική αναβίωση της εκκλησιαστικής ζωής. 

Έλεγε επίσης ότι θα έλθει η εποχή που η διαφθορά και η ακολασία μεταξύ των νέων θα φτάσει σε έσχατο σημείο. Παρθένοι νέοι σχεδόν δεν θα υπάρχουν. Θα βλέπουν την ατιμωρησία τους και θα νομίζουν ότι όλα τους είναι επιτρεπτά για να ικανοποιούν τις επιθυμίες τους… 
Θα τους καλέσει όμως ο Θεός, και θα καταλάβουν...
                     ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχίσουν μια τέτοια ζωή,
 και με διάφορους τρόπους θα οδηγηθούν στον Θεό. 
Σε πολλούς θα υπάρχει τάση για ασκητική ζωή. 

 Άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα (+1866-1949)

Αυτοί που παλιά ήταν αμαρτωλοί και οινοπότες θα γεμίσουν τις εκκλησίες και θα αισθανθούν μεγάλη διψά για την πνευματική ζωή. 

Πολλοί θα γίνουν μοναχοί...Θ' ανοίξουν τα μοναστήρια και οι εκκλησίες θα είναι γεμάτη πιστούς.Θα πάνε οι νέοι προσκύνημα στους αγίους τόπους.Ωραία θα είναι εκείνη ηεποχή. 

Το ό,τι σήμερα αμαρτάνουν πολύ, θα τους οδηγήσει σε πιο βαθιά μετάνοια. 

Όπως το κερί που πριν σβήσει λάμπει δυνατά,
 και πετάει σπινθήρες και με το φως του φωτίζει το γύρο σκοτάδι,
 έτσι θα είναι και η ζωή της εκκλησίας στην έσχατη εποχή.
 Και ο καιρός αυτός είναι κοντά

Μήπως μάθατε ή ακούσατε τι απέγινε εκείνη η μήνυση που κατέθεσε ο ηγούμενος της Λογγοβάρδας ,εναντίων του Οικουμενικού Πατριαρχη Βαρθολομαίου στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος για τις εκφρασμένες κακοδοξίες του;


Εδώ ο ηγούμενος π.Χρυσόστομος με την συνοδεία του και τον μητροπολίτη Παροναξίας Καλλίνικο.

Οι άστεγοι έφτιαξαν ουζερί και σερβίρουν... μαθήματα ζωής

Η αφίσα που διαφημίζει το ουζερί των αστέγων.
Κάθε Σαββατόβραδο στον Κεραμεικό, άνθρωποι που χτυπήθηκαν όσο λίγοι από την κρίση, βάζουν τα ποτά, τους μεζέδες και μοιράζο-νται με τους πελάτες διδακτικές εμπειρίες

 Μπορεί να είναι άστεγοι, αλλά η αξιοπρέπεια, η δύναμη και η αισιοδοξία που διαθέτουν δεν τους λύγισε και πήραν μια γενναία απόφαση. Να δημιουργήσουν το δικό τους καφέ-ουζερί και να αποδείξουν σε όλους ότι ο άνθρωπος όσο αναπνέει είναι ικανός για όλα! Οι «άνθρωποι-σκιές της πόλης» αφαιρούν το πέπλο της δυστυχίας και της θλίψης και αναλαμβάνουν δημιουργικές πρωτοβουλίες, σε πείσμα των εξαιρετικά αντίξοων προσωπικών και γενικών συνθηκών.
η συνέχεια εδώ

ΕΝΑ ΛΑΜΠΡΟ ΠΕΔΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

http://www.amna.gr/photos/201703/26-93018EksoxhAnoiksh800-454.jpgΠολυλειτουργικά αγροκτήματα: Εναλλακτική μορφή τουρισμού ή εναλλακτική μορφή γεωργίας; 

του Γιώργου Μπλουκίδη *
Ήταν Ιούνιος του 2012, όταν υποδεχτήκαμε την οικογένεια Strub από την Ελβετία. Με το μικρό Thomas 7 ετών τότε και τη μικρή του αδερφή Pauline 6 ετών, αποφασίσαμε να φυτέψουμε μερικά αρωματικά βότανα. Λίγα φασκόμηλα, λίγα δεντρολίβανα και μερικά δίκταμα. Οι μικροί μας φίλοι δεν είχαν ιδέα τι ακριβώς φυτεύαμε. Βρήκαν, όμως, μια όμορφη απασχόληση και ευκαιρία να παίξουν με τα χώματα. Οι γονείς τους κι εμείς, το βράδυ μετά το πότισμα, τους εξηγήσαμε πόσο πολύτιμα και ευεργετικά για την υγεία μας είναι αυτά που φυτέψαμε.
Την επόμενη μέρα κατέφθασαν με ένα γιασεμί και μια βουκαμβίλια. Τους είπαν πως αυτά είναι παραδοσιακά ελληνικά λουλούδια και μας παρακάλεσαν να τα φυτέψουν. Διαλέξαμε μια ωραία ηλιόλουστη μεριά και τα τοποθετήσαμε, με την υπόσχεση πως θα τα φροντίζαμε εμείς, έως ότου επισκεφτούν πάλι την Ελλάδα. Πράγματι, το καλοκαίρι του 2015, ύστερα από την επιμονή των μικρών, όπως είπαν οι γονείς, μας επισκεφτήκαν για μερικές ημέρες. Μόλις κατέβησαν από το αυτοκίνητο, έτρεξαν μονομιάς στα λουλούδια τους. Η μωβ βουκαμβίλια με το κάτασπρο γιασεμί θαρρείς πως περίμεναν τους δημιουργούς τους, για να φορτωθούν με τα πιο λαμπερά άνθη τους. Τα παιδιά ξέσπασαν σε δάκρυα χαράς, αντικρίζοντας το θέαμα. Τέτοιες, αλλά και άλλες συγκινητικές και ανθρώπινες ιστορίες, θα έχει να πει ο καθένας από τους ιδιοκτήτες των Πολυλειτουργικων Αγροκτημάτων.
Τα Πολυλειτουργικα Αγροκτήματα πρωτοεμφανίστηκαν στην Ελλάδα την περίοδο των μνημονίων. Οι επαγγελματίες του κλάδου έψαχναν εναγωνίως να βρουν τρόπους αντιμετώπισης της κρίσης και συμπλήρωσης του οικογενειακού τους εισοδήματος. Υπάρχουν δύο τρόποι συμπλήρωσης του εισοδήματος. Ο πρώτος, αφορά στην αναζήτηση πρόσθετων πόρων εκτός της εκμετάλλευσης και ο δεύτερος, στην εξεύρεση νέων πόρων εντός της εκμετάλλευσης. Το 2014 ψηφίστηκε ο νόμος 4235 περί Πολυλειτουργικων Αγροκτημάτων και το 2017 το πρώτο μέρος των εφαρμοστικων διατάξεων. Να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα η πολυλειτουργικότητα των αγροκτημάτων πουθενά στον κόσμο δεν έχει αποκτήσει κανόνες και πολιτικές. Η αρχή γίνεται σήμερα από την Ελλάδα, αφού το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τόλμησε και υιοθέτησε μέρος των προτάσεών μας. Είναι βέβαιο πως στο μέλλον και τα υπόλοιπα κράτη, θα κληθούν να θεσμοθετήσουν μέτρα και παρεμβάσεις, αξιοποιώντας τα πλεονεκτήματα που θα προκύψουν για τις αγροτικές κοινωνίες.
Όπως λέει και η λέξη, Πολυλειτουργικα Αγροκτήματα είναι εκείνα που εστιάζουν στις πολλαπλές λειτουργίες. Με άλλα λόγια, δραστηριοποιούνται απαρέγκλιτα και στους τρεις οικονομικούς παραγωγικούς τομείς. Πρωτογενή τομέα (γεωργική παραγωγή), Δευτερογενή τομέα (μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων) και Τριτογενή τομέα (παροχές υπηρεσιών φιλοξενίας, εστίασης, πώλησης). Αποτελούν μια καινοτόμα και νεοφυή δραστηριότητα μέσα στη δραστηριότητα, (activity in activity), εισάγουν νέες αγροτικές και επιχειρηματικές πρακτικές. Εξασφαλίζουν τη μετάβαση από γενιά σε γενιά και αποτελούν το κατώφλι εισόδου νεοεισερχόμενων αγροτών ?επιχειρηματιών. Αγροτικές εκμεταλλεύσεις βιώσιμες και παραγωγικές συνεισφέρουν στη διατήρηση των δομών των γεωργικών οικογενειών.
Με βάση το μοντέλο των Πολυλειτουργικών, ενοποιούνται οι τρεις παραγωγικοί τομείς και ειδικά ο Πρωτογενής και ο Τριτογενής, δε, είναι αυτοί, που θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο δρόμο προς την ανάπτυξη. Αφορούν στη διαρθρωτική διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων και επομένως, στη διαφοροποίηση του τρόπου εκμετάλλευσης και προώθησης, και ακολούθως στη διαφοροποίηση του εισοδήματος. Ξεφεύγουν από το απλό αγροτουριστικό μοντέλο (όπως ισχύει μέχρι σήμερα), δίνουν έμφαση και αναδεικνύουν τις δυνατότητες ανάπτυξης, τόσο της καλλιέργειας της γης , όσο και της μεταποίησης. Τη στιγμή που η γεωργία χάνει το εργατικό δυναμικό της, τα Πολυλειτουργικα έχουν το εύρος να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και απασχόλησης, σταθεροποιώντας και αναπτύσσοντας τις αγροτικές κοινότητες.
Στο μέλλον η πολυλειτουργικότητα και η πολυδραστηριότητα θα αυξηθούν εξαιτίας της ανάγκης και του τρόπου συμπλήρωσης ή αύξησης του αγροτικού εισοδήματος.
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρόκληση, όπου ο γεωργικός κλάδος τολμά και αγκαλιάζεται με τον τουριστικό. Θεσπίζουμε, άραγε, μία εναλλακτική μορφή τουρισμού, μία εναλλακτική μορφή γεωργίας, ή μήπως και τα δύο;

* O Γιώργος Μπλουκίδης είναι ιδιοκτήτης της Αγροτουριστικής Μονάδας "ΒΑΤΕΡΗ" στην Λίμνη Ευβοίας

πηγή 

H "δικαιωματική αριστερά" απέκτησε νέο ίνδαλμα... με ονοματεπώνυμο!

Alexey Navalny... στα payrolls (μισθολόγια) της Cia και των αγγλικών μυστικών υπηρεσιών!
Πρόκειται για Ρώσο "αντικαθεστωτικό" που συνελήφθη, σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές πόρνες...
Ο άνθρωπος του Σόρος, διοργανωτής της "Διαμαρτυρίας των 500" (στα πρότυπα των πολύχρωμων "επαναστάσεων"), εναντίον του "ομόφοβου δικτάτορα και γενοκτόνου Πούτιν"...
Εκπαιδευμένος στις εξεγέρσεις της "κοινωνίας των πολιτών (Open Society), παθιασμένος φιλοευρωπαϊστής, φιλοαμερικανός...
Λάτρης των ΜΚΟ, των καταπιεσμένων προσφύγων, των μειονοτήτων και σια...
Ο Ρώσος Ποροσένκο...
Πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη και τώρα ξεκινάει ο αγώνας της ευρωπαϊκής "δικαιωματικής αριστεράς", για την καταπάτηση των "ανθρωπίνων δικαιωμάτων" στη Ρωσία...
Στην "μεγάλη δημοκρατική ευρωπαϊκή οικογένεια" η "αριστερά" ξεκίνησε τις κινητοποιήσεις συμπαράστασης... Στην Ελλάδα τι συμβαίνει κι ακόμη σιωπούν τα μορμολύκεια της ιμπεριαλιστικής "αριστεράς";
Να ένα ίνδαλμα που μπορεί να τροφοδοτήσει το ατντιρωσικό μίσος του 4ου Ράιχ! 
πηγή

25 Μαρτίου 2017

Αναρωτιόμαστε : η μαθήτρια-σημαιοφόρος από το Αφγανιστάν τι γιορτάζει; 
1. Τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου;
2. Την Επανάσταση των γκιαούρηδων-απίστων;

«Πόση εκκλησία αντέχει μια ευρωπαϊκή χώρα; »

paris_france_71465823420-1-e1490421408896-1024x617.jpg

Σχόλιο Ιστολογίου Κατάνυξις: Δημοσιεύματα όπως αυτό που ακολουθεί, αποτελούν μια εξαιρετική εισαγωγή στο ρόλο που διαδραματίζουν πλέον τα ΜΜΕ στη σύγχρονη κοινωνία. Ήδη από τον ευφάνταστο τίτλο και τον πρόλογο τα λέει όλα, δίνει το στίγμα... παίρνει αμπάριζα και βγαίνει! Όλα τούτα τα κατασκευάσματα του νου, μιας αδιέξοδης και αυτοκαταστροφικής ιδεολογικής προέλευσης, μας εκπαιδεύουν, μας μορφώνουν και μας χειραγωγούν, προς νέα "απάνθρωπα" μοντέλα Κοινωνικής Ζωής.


Μας εκπαιδεύουν σε μια τρομοκρατική ενέργεια να συζητούμε τα δικαιώματα του τρομοκράτη, σε μια δολοφονία τα δικαιώματα του δολοφόνου, σε έναν βιασμό τα δικαιώματα του βιαστή... και πάει λέγοντας. Δε σταματούν όμως εκεί, ετούτοι οι πρώϊμοι φιλόσοφοι του μοντέρνου δήθεν φιλοσοφικού μοντέλου, που αγνοεί τον άνθρωπο, το πηγαίνουν ακόμα παραπέρα: Διεκδικούν και επιβάλλουν το δικαίωμα του "διαφημίζεσθαι". 

Έτσι οι αποκεφαλισμοί των "πορτοκαλί" αιχμαλώτων από τους μαυροφορεμένους δημίους, τα big brother βιντεάκια εν ψυχρώ δολοφονιών αθώων και ανυποψίαστων ανθρώπων, οι διαδηλώσεις "ανιστόρητών" φεμινιστριών σε Σκανδιναβική χώρα, "μη τιμωρήσετε Μουσουλμάνους αν μας βιάσουν", τα gay pride τα κόμματα κτηνοβατών στην Κεντρική Ευρώπη, η αποποινικοποίηση της παιδοφιλίας, η αποποινικοποίηση ναρκωτικών ουσιών, όλα αυτά μπαίνουν στο τσουβάλι της διαφήμησης καταστροφικών φαινομένων για το ανθρώπινο είδος.

Το δράμα είναι πως δε σταματούν ούτε εδώ, αλλά με σημαία έναν ακατανόητο αντι-ρατσισμό, τα θύματα των δολοφονιών, των τρομοκρατικών επιθέσεων και των βιασμών, που φοβούνται, που τρομοκρατούνται και τους πνίγει το αίσθημα της αδικίας,της άνισης μεταχεύρισης, της καταπάτησης των δικών τους δικαιωμάτων, έρχονται όλοι ετούτοι οι πρόθυμοι υπηρέτες της Νέας Κοινωνικής Χειραγώγισης και τους αποκαλούν "κάτι"-φοβικούς (ομο-φοβικούς, ξενο-φοβικούς, ισλαμο-φοβικούς, κ.α.), ρατσιστές και τελικά φασίστες. 

Προβληματίζεσθε λοιπόν, κάθε φορά που διαβάζετε άρθρα όπως αυτό που ακολουθεί; Ασκείτε κριτική; Ενοχλείτε εκείνους που τα διακινούν; Η επανάσταση πλέον, μπορεί να συνίσταται σε απλά μικρά καθημερινά πράγματα, που μπορούμε όλοι να κάνουμε, χρησιμοποιόντας τα δικά τους όπλα.
η συνέχεια εδώ

Κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί

Διακριτές ομάδες στην Εκκλησία


π. Ιωάννη Ρωμανίδη

Η Εκκλησία ενωρίς στην πορεία της, χρειάσθηκε να αναπτύξει κάποιες διακριτές μεταξύ τους ομάδες μελών, για το έργο τής οικοδομής τού Σώματος τού Χριστού.
Οι Κατηχούμενοι στην αρχαία Εκκλησία προετοιμάζονταν για να δεχθούν το Βάπτισμα και το Χρίσμα, για να γίνουν πιστοί, τίμια μέλη της Εκκλησίας, μέλη του Σώματος του Χριστού, ναοί του Αγίου Πνεύματος. Η Εκκλησία, όπως ήδη έγινε λόγος, είναι το πραγματικό Σώμα του Χριστού μέσα στο οποίο ο άνθρωπος σώζεται, θεούται. Στην Αποστολική εποχή, οι Απόστολοι, που είχαν λάβει το Άγιον Πνεύμα, ήταν εκείνοι που διηύθυναν τις κατά τόπους Εκκλησίες, τις καθοδηγούσαν, όπως φαίνεται στις επιστολές των Αποστόλων.

Με την πάροδο, όμως, του χρόνου χρειάσθηκε να αναπτυχθούν και οι Κληρικοί με τους τρεις βαθμούς της Ιερωσύνης, Διάκονοι, Πρεσβύτεροι, Επίσκοποι, για να εκτελούν το έργο της Εκκλησίας, που είναι η σωτηρία των ανθρώπων, η μέθεξη της καθαρτικής, φωτιστικής και θεοποιού ενεργείας του Θεού. Έτσι, μέσα στην Εκκλησία αναπτύχθηκαν Ιδιαίτερες κατηγορίες Χριστιανών, που είχαν διάφορα χαρίσματα-διακονίες. Ο Απόστολος Παύλος στην προς Κορινθίους επιστολή του αναφέρεται σε αυτά τα χαρίσματα, και μάλιστα με ιεραρχική διαβάθμιση.

Στην αρχή γράφει: «υμείς δε εστε σώμα Χριστού και μέλη εκ μέρους» και συνεχίζει: «Και ους μεν έθετο ο Θεός εν τη εκκλησία πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους, έπειτα δυνάμεις, είτα χαρίσματα ιαμάτων, αντιλήψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσών. Μη πάντες απόστολοι; μη πάντες προφήται; μη πάντες διδάσκαλοι; μη πάντες δυνάμεις; μη πάντες χαρίσματα έχουσιν ιαμάτων; μη πάντες γλώσσαις λαλούσι; μη πάντες διερμηνεύουσι; Zηλούτε δε τα χαρίσματα τα κρείττονα.» (Α Κορινθίους ιβ', 27-31).

Στην συνέχεια, διαμορφώθηκαν στην Εκκλησία δύο «τάξεις» μελών, ήτοι οι λαϊκοί-πιστοί και οι Κληρικοί, αργότερα προσετέθησαν και οι Μοναχοί



Πηγή: "Εμπειρική Δογματική τής Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσεις τού π. Ι. Ρωμανίδη" Τόμος Β΄.  Τού σεβ. Μητρ. Ναυπάκτου και αγ. Βλασίου Ιεροθέου.

 

Αν μη τι άλλο εντυπωσιακό!

Σύρος: Iερείς παρελαύνουν μαζί με τους μαθητές!
Συγκινητικές στιγμές τόσο για τον Ελληνισμό όσο και την εκκλησία εκτυλίχθηκαν σήμερα το πρωί, ανήμερα της 25ης Μαρτίου στην Ερμούπολη της Σύρου με δύο Ιερείς να δίνουν το σωστό παράδειγμα, παρελαύνοντας, γεμίζοντας Εθνική Υπερηφάνεια όλους του Έλληνες και κυρίως τους Συριανούς. Πρωταγωνιστές αυτής της υπέροχης Πρωτοβουλίας, ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Γαβαλάς και ο Ιεροδιάκονος Λουκάς Βασάλος. Νέοι και Ιδιαίτερα αγαπητοί Ιερείς της Ιεράς Μητρόπολης Σύρου, οι οποίοι βρίσκονται δίπλα στην νεολαία αλλά και τους πιστούς, κερδίζοντας της εκτίμηση τους. Ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Γαβαλάς κρατώντας απο το χέρι δύο παιδιά του Κατηχητικού σχολείου της Ιεράς Μητρόπολης και ο Ιεροδιάκονος, ως σημαιοφόρος της Εσπερινού Γυμνασίου με τάξεις Λυκείου, καθώς η δίψα για μάθηση τον οδήγησε ξανά στα θρανία!

Οι μινιατούρες του Τζόσουα Σμιθ

Ο Αυστραλός αυτοδίδακτος καλλιτέχνης κατασκευάζει αντίγραφα κτιρίων σε κλίμακα 1:20 για να αναδείξει τις παραμελημένες πλευρές του αστικού περιβάλλοντος

Οι μινιατούρες του Τζόσουα ΣμιθΟ Αυστραλός Τζόσουα Σμιθ είναι ένας αυτοδίδακτος stencil artist και γκαλερίστας, ο οποίος προσπάθησε να καθιερώσει στην Αδελαΐδα την Espionage Gallery, με σκοπό να αναδείξει τόσο καθιερωμένους όσο και αναδυόμενους καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Για τέσσερα χρόνια εξέθεσε το έργο περισσότερων από 600 καλλιτεχνών από 20 διαφορετικές χώρες. Τώρα, ο Τζόσουα έστρεψε το ενδιαφέρον του στις μινιατούρες. Πιο συγκεκριμένα, τα τελευταία δυο χρόνια έχει επικεντρώσει την προσοχή του στη δημιουργία λεπτομερών μινιατούρων αστικών τοπίων.

«Η δουλειά μου εστιάζει στις συχνά παραμελημένες πλευρές του αστικού περιβάλλοντος, όπως οι μουντζούρες, η σκουριά, το σαθρό, αλλά και λεπτομέρειες όπως τα πεταμένα τσιγάρα και τα γκραφίτι. Αιχμαλωτίζω την τωρινή κατάστασή τους από μία εποχή που ήκμαζε, αλλά πλέον έχει από καιρό ξεχαστεί», αναφέρει ο ίδιος για τη δουλειά του.



Δουλεύοντας σε κλίματα 1:20, ο Σμιθ χρησιμοποιεί MDF, χαρτόνι και πλαστικό για το πλαίσιο και τη βάση. Μπογιές και κιμωλίες παστέλ δίνουν στις μινιατούρες μια ρεαλιστική αίσθηση, μαζί με την ηλεκτρική καλωδίωση και τον φωτισμό. Το πιο πρόσφατο έργο του καλλιτέχνη, το οποίο δημιουργήθηκε για το VOLTA Art Fair στη Νέα Υόρκη, είναι ένα αντίγραφο ενός τετραώροφου κτιρίου στο Καουλούν του Χονγκ Κονγκ.

Η ολοκλήρωση αυτού του νέου του έργου τέχνης χρειάστηκε τρεις μήνες, με τον Τζόσουα να αφιερώνει σε αυτό από 8 έως 16 ώρες κάθε μέρα. Η έμφαση στην παραμικρή λεπτομέρεια αναδεικνύουν μία αίσθηση αυθεντικότητας: στρώματα αφισών καταρρέουν από την κατεστραμμένη πρόσοψη, η οποία αποκαλύπτει ένα απίστευτο επίπεδο φθοράς - αρκετό για να σε κάνει να σκεφτείς ότι υπάρχει κάτι περισσότερο από αυτό που βλέπεις μπροστά σου. Στην πραγματικότητα, αυτός είναι και ο στόχος του Τζόσουα.





«Προσπαθώ να δημιουργήσω μια πραγματικότητα», δηλώνει ο ίδιος και καταλήγει: «Παίρνω όσο το δυνατόν περισσότερες σχετικές φωτογραφίες για να αντιγράψω καθεμία γραμμή σκουριάς και ρύπου και κάθε θραύσμα του κτιρίου. Θέλω τους θεατές να «εξαπατηθούν»: αν τους δείξω μία φωτογραφία της ολοκληρωμένης δουλειάς στο φως της ημέρας, να νομίζουν ότι πρόκειται για μία φωτογραφία του πραγματικού κτιρίου».
















πηγή

Περισσότερες πληροφορίες για τον Τζόσουα Σμιθ: Website | Facebook | Instagram

Είπε Γέρων :Αγάπη είναι το τέλος κάθε ιδιοτέλειας.

Φωτογραφία του Werner Haas.

Προβληματίζει η δήλωση που έκανε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεό-φιλος; , περί αγιότητος του πάπα, άντε να τον βάλετε και στο Ορθόδοξο Συναξάρι με το καλό!!!

Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Ο ΑΠΤΕΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

     Στα πολύ παλιά χρόνια, όταν γνώρισε τον μαρτυρικό θάνατο ο άγιος του Χριστού Μερκούριος (3ος αιώνας), είχε κάνει πολύ μεγάλη αίσθηση τόσο το μαρτύριό του όσο και ο θάνατος του Ιουλιανού του Παραβάτου απ’ το ίδιο το χέρι του στρατηλάτου Μερκουρίου, κι ας ήταν ήδη τούτος ο Μάρτυς από καιρό σωματικά θανατωμένος. Εκείνα τα χρόνια λοιπόν, ζούσε σ’ εκείνα τα μέρη της μακρινής Καππαδοκίας ένας ιερεύς που δεν πρόσεχε τον βίο του. Πολλές φορές τον μάζευε η πρεσβυτέρα του μέσ’ από τα καπηλειά όπου έπινε και μεθούσε μαζί με τους μπεκρήδες και τους μεθύστακες του χωριού. Αυτό γινόταν αιτία να θλίβεται κατάβαθα η πρεσβυτέρα του και να στενοχωριέται πολύς κόσμος της ενορίας. Του έκαναν με τρόπο παρατηρήσεις, συστάσεις, μα εκείνος τίποτε:
     —Εσείς να κοιτάτε τη δουλειά σας! Ξέρω εγώ!
     Κι εκείνοι λυπόντουσαν, μα δεν μπορούσαν να κάνουν και τίποτε άλλο.
     Μια μέρα, χτύπησαν την πόρτα του παπά. Βγήκε η πρεσβυτέρα ν’ ανοίξει. Ήταν μια νέα κοπέλα που δούλευε στο σπίτι ενός μεγάλου άρχοντα του τόπου.
     Λέει στην πρεσβυτέρα:
     —Θέλω τον ιερέα. Πού είναι;
     —Δεν ξέρεις κορίτσι μου –απαντά εκείνη καταστενοχωρημένη–, πού βρίσκεται ο ιερέας; Σύρε στο καπηλειό κι εκεί θα τον βρεις στα σίγουρα.
     —Εκεί δεν μπορώ να πάω εγώ. Αν θέλετε, όμως, να του πείτε εσείς πως ο αυθέντης μου τον παρακαλεί, αύριο να λειτουργήσει και να κάνει και μνημόσυνο για τους γονιούς του. Θα έρθει στην εκκλησία με όλη την οικογένειά του και τους συγγενείς του.
     Η κοπέλα χαιρέτησε κι έφυγε. Η πρεσβυτέρα πήρε να συλλογίζεται το πράγμα. Στο τέλος το αποφάσισε. Φωνάζει την μεγαλοκοπέλα που είχαν για βοηθό του σπιτιού και της λέει:
     —Εγώ θα φύγω και θα πάω να ιδώ την μάνα μου και θα κοιμηθώ εκεί. Όταν έρθει ο παπάς, βοήθησέ τον να φάει και να ξαπλώσει· και πες του πως ο τάδε άρχοντας τον παρακαλεί να λειτουργήσει αύριο πρωί για να κάνει το μνημόσυνο για τους γονιούς του. Φρόντισε να κοιμηθεί γλήγορα, γιατί έχει να λειτουργήσει.
     Σε λίγο η πρεσβυτέρα έφυγε κι έμεινε μόνη της η βοηθός του σπιτιού να συγυρίζει και να συμμαζεύει το νοικοκυριό και να ετοιμάζει το βραδινό φαγητό. Σαν ήρθε το βράδυ, έφτασε κι ο παπάς, τύφλα στο μεθύσι. Πήγε κατευθείαν κι έπεσε όπως ήταν στο κρεβάτι. Μόλις και μετά βίας η βοηθός τού έβγαλε τα παπούτσια και το χοντρό ράσο του. Πήγε μετά να φάει, μα ο νους της ήταν αλλού. Σκεφτόταν τον παπά που κοιμόταν μεθυσμένος. Σα να μπήκε ο διάβολος μέσα της και την έσπρωχνε στον πειρασμό. Αντιστάθηκε λίγο, μα δεν άργησε να υποκύψει και να νικηθεί. Ξεγυμνώθηκε λοιπόν και ξάπλωσε να κοιμηθεί δίπλα στον ιερέα, όσο μπορούσε πιο κοντά. Καθώς ανάσαινε το αντρικό κορμί, αναρριγούσε ολόκληρη και δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Δεν τολμούσε, όμως, να τον ξυπνήσει. Ντρεπόταν. Κάποια στιγμή, ωστόσο, αγγίζοντας με τα χέρια του ο παπάς το γυναικείο κορμί, σα να μισοξύπνησε. Κι εκεί στα σκοτεινά, νομίζοντας πως είναι η πρεσβυτέρα του, έσμιξε και κοιμήθηκε μαζί της.
     Την άλλη μέρα, πρωί-πρωί, έφτασε στο σπίτι της η πρεσβυτέρα για να ετοιμάσει τον παπά της για τη λειτουργία. Πάει στο υπνοδωμάτιο και τον βρίσκει ακόμη να κοιμάται.
     Θυμωμένη του φωνάζει:
     —Ακόμα κοιμάσαι, παπά μου; Δεν σου παράγγειλα πως ο τάδε άρχοντας έχει λειτουργία και μνημόσυνο των γονιών του; Σήκω γρήγορα να ψάλεις την ακολουθία σου και να προετοιμαστείς για τη θεία Λειτουργία!
     Ο παπάς γύρισε στο άλλο πλευρό και ξανακοιμήθηκε. Σε λίγο γύρισε η πρεσβυτέρα πάλι και τον βλέπει να κοιμάται.
     Οργισμένη του φωνάζει:
     —Δεν σου είπα να σηκωθείς γρήγορα, γιατί έχεις να λειτουργήσεις;!...
     Εκείνος την κοίταξε κατάματα, χαμογέλασε με νόημα και της λέει:
     —Δεν ξέρεις τι λες, μου φαίνεται, παπαδιά! Καλά, δεν θυμάσαι τι κάναμε απόψε τη νύχτα, και μου λες πως «έχω να λειτουργήσω»;
     Ξαφνιασμένη τον αγριοκοίταξε η παπαδιά:
     —Τι λες, ευλογημένε;! Τι «κάναμε», αφού έφυγα πριν έρθεις και πήγα στο σπίτι του πατέρα μου και κοιμήθηκα;! Επειδή ακριβώς είχες να λειτουργήσεις…
     Πριν να προχωρήσει το λόγο της η παπαδιά, σκυθρώπιασε ο παπάς. Μια θλίψη χύθηκε στο πρόσωπό του. Μόλις μπόρεσε ν’ αρθρώσει από ντροπή και στενοχώρια τη φράση:
     —Εγώ, πάντως, κοιμήθηκα με μια γυναίκα που βρέθηκε στο κρεβάτι μου απόψε και, πιωμένος καθώς ήμουν, νόμιζα πως ήσουν εσύ…
     Η παπαδιά αισθάνθηκε πνίξιμο στο λαιμό και δεν μπορούσε να μιλήσει. Ο παπάς άρχισε να ψάχνει μέσα του, για να θυμηθεί κάτι πιο συγκεκριμένο, αλλά ήταν αδύνατον. Τότε η παπαδιά σκέφτηκε να ρωτήσει την υπηρέτρια, μήπως είδε τίποτε, μήπως γνώριζε κάτι. Εκείνη κατέβασε το κεφάλι και ψιθύρισε κλαίγοντας:
     —Εγώ φταίω για όλα! Ο σατανάς μπήκε μέσα μου και μ’ έβαλε σε πειρασμό. Ξεντύθηκα κι έπεσα δίπλα του καθώς κοιμόταν κι εκείνος με κοιμήθηκε, δίχως να ιδεί και να γνωρίζει με ποια γυναίκα κοιμάται…
     Άρχισαν και οι δυο γυναίκες τότε να κλαίνε και να φωνάζουν. Τα λόγια τους, ασυνάρτητα, έδειχναν τη μεγάλη ταραχή και την ακράτητη λύπη τους.
     Τότε ο ιερεύς μπήκε στη μέση και τις λέει:
     —Κλείστε το στόμα σας κι οι δυο και μην πείτε σε κανέναν τίποτε! Αν σας ξεφύγει κάτι και φτάσει στ’ αυτιά των εκκλησιαστικών και των άλλων αρχόντων, μας περιμένει μεγάλη τιμωρία. Επειδή, όμως, ο μεγάλος Θεός είναι σπλαχνικός και γεμάτος έλεος για κάθε αμαρτωλό, θα εξομολογηθώ και θα εξιλεωθώ μπροστά του…
     Πλύθηκε, ντύθηκε, άνοιξε το λειτουργικό βιβλίο του κι άρχισε να ψάλλει τα προκαταρτικά του Όρθρου. Μετά, θες από σεβασμό στον άρχοντα, θες από ντροπή, τράβηξε για την εκκλησιά να λειτουργήσει και να κάμει και το μνημόσυνο.
     Όλα πήγαιναν καλά. Κανείς δεν υποψιάστηκε το παραμικρό. Σαν έφθασε, όμως, στην ευχή της Προθέσεως, μετά την Προσκομιδή, και άρχισε να λέει: «Ὁ Θεός, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ τὸν οὐράνιον ἄρτον, τὴν τροφὴν τοῦ παντὸς κόσμου, τὸν Κύριον ἡμῶν καὶ Θεὸν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐξαποστείλας…», παρουσιάστηκε μέσα σε μια αιφνίδια αστραπή ένας άγγελος και τον παραμέρισε για να τελειώσει εκείνος την Πρόθεση. Κοίταξε, μάλιστα, πολύ αυστηρά τον ιερέα και του λέει:
     —Αχ, αφορισμένε του Θεού και ταλαίπωρε! Πώς τόλμησες να ’ρθείς και ν’ αγγίξεις τ’ άχραντα Μυστήρια για να λειτουργήσεις; Δεν ξέρεις πως είσαι ακάθαρτος και βέβηλος, ύστερα από την αμαρτία που διέπραξες αυτή τη νύχτα; Εμείς οι άγγελοι, παρ’ όλο που είμαστε άυλοι κι ασώματοι, ντρεπόμαστε ν’ ατενίσουμε το πρόσωπο του Θεού, αλλά με τα φτερά μας περικαλύπτουμε τα πρόσωπά μας και στεκόμαστε μπροστά εκεί με φόβο και τρόμο· κι εσύ, καταφρονώντας τ’ Άγια των Αγίων, τόλμησες να τ’ αγγίξεις με τ’ αμαρτωλά χέρια σου και ήθελες να τα πάρεις και στα βρώμικα χείλη σου;!...
     Ο ιερεύς, απορημένος, έμεινε για λίγα δευτερόλεπτα να τον κοιτάζει. Και μετά οργισμένος γυρίζει και του λέει:
     —Επειδή με τέτοιον τρόπο μου μίλησες και μ’ αφόρισες απ’ τον Θεό, από τη στιγμή αυτή νά ’σαι κι εσύ αφορισμένος!
     Δεν πρόλαβε ο ιερεύς να τελειώσει τη φράση του κι αμέσως έπεσαν τα φτερά του Αγγέλου! Άπτερος, όπως όλοι οι άνθρωποι, έμεινε μέσα στην εκκλησιά, μα δίχως να το καταλάβει ο ιερεύς, που μετά τη θεία Λειτουργία πήγε στο σπίτι του άρχοντα κι έφαγε για μεσημέρι· κι ύστερα πήγε στο σπίτι του.
     Πέρασαν λίγες μέρες κι έτυχε να πεθάνει ένας άνθρωπος σ’ εκείνη τη μεγάλη πολιτεία. Κάλεσαν πολλούς ιερείς στην κηδεία, κάλεσαν κι εκείνον, να ψάλλουν την εξόδιο ακολουθία. Στο τέλος, όταν οι ιερείς έλεγαν με τη σειρά τους την ευχή, ήρθε και η δική του σειρά να πει το «Ὅτι Σὺ εἶ ἡ ἀνάστασις, ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀνάπαυσις…» και, τότε, μπροστά στα έκπληκτα μάτια όλων των παρισταμένων, ο νεκρός ανασηκώθηκε απ’ το νεκροκρέβατό του και λέει στον ιερέα:
     —Μπορεί και νεκρούς ακόμη ν’ αναστήσεις, αλλά δεν είσαι πια άξιος να φορέσεις το πετραχήλι σου ή να λειτουργήσεις ή να κάνεις κάτι από τα ιερατικά καθήκοντα.
     Και μόλις είπε την τελευταία λέξη, ο νεκρός ξανάπεσε πάλι στο νεκροκρέβατο, όπως και πριν. Όμως ο λαός και όλοι οι ιερείς αναστατώθηκαν. Άρχισαν να σκέφτονται και να ρωτούν τι να σημαίνουν όλ’ αυτά τα παράδοξα που είδαν και άκουσαν. Τέλος, κάλεσαν τον ιερέα να τους δώσει μια εξήγηση:
     —Πες μας, πάτερ, τι σημαίνει τούτο το εξαίσιο και παράδοξο θαύμα;
     —Τότε ο ιερεύς, συντετριμμένος, εξομολογήθηκε μπροστά σ’ όλους το αμάρτημά του, κατεβάζοντας από ντροπή το κεφάλι του. Και, σχεδόν με μια φωνή, όλοι οι ιερείς τού είπανε πικρά:
     —Από σήμερα και πέρα, πάτερ, δεν θα λειτουργήσεις πια μαζί μας· κάνε μόνος σου ό,τι θέλεις και όπως θέλεις!...
     Κι έφυγε ο ιερεύς για το σπίτι του καταλυπημένος. Εκεί, θρηνώντας και κλαίγοντας, ρωτάει την πρεσβυτέρα του και τα παιδιά του:
     —Τι πρέπει να κάνω τώρα, ύστερα απ’ όλ’ αυτά; Πώς θα σας θρέψω;…
     Όμως, κανείς δεν τολμούσε να του πει κάτι, έστω και για παρηγοριά. Ώσπου, σε κάποια στιγμή, ο ίδιος είπε αποφασιστικά:
     —Να, τι θα κάνουμε: θα φύγουμε από τούτη ’δω την πολιτεία και θα πάμε αλλού, σ’ άλλον τόπο· εκεί, δεν θα μας γνωρίζει κανείς και θα ζήσουμε ήσυχα τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής μας.
     Πήρε, λοιπόν, ο ιερεύς όλη τη φαμίλια του και μετακόμισε. Διάλεξε μια νέα πολιτεία για να ζήσει, έναν τόπο μακρινό και άγνωστο. Κανείς δεν τους ήξερε και ούτε μπορούσαν να υποψιαστούν το δράμα τους. Ο ιερεύς άρχισε να λειτουργεί ανενόχλητος. Ωστόσο, και ο ιερεύς και οι γύρω του στην οικογένεια, έβλεπαν πως ο αφορισμένος απ’ τον άγγελο παπάς δεν άλλαξε καθόλου· παρέμενε ο ίδιος ακριβώς, όπως ήταν εκείνη τη στιγμή που αντάλλαξαν τους αφορισμούς με τον άγγελο! Εκτός μόνο από μια μικρή λεπτομέρεια: το πρόσωπό του γινότανε σιγά-σιγά όλο και πιο μελανό! Κατά τ’ άλλα, ο καιρός και τα χρόνια περνούσανε και αλλάζανε, μα ο παπάς έμενε πάντα ο ίδιος: αγέραστος!
     Με τα χρόνια, κάποια στιγμή, αναπαύθηκε η πρεσβυτέρα του. Ύστερα από κάμποσα χρόνια πέθαναν και τα παιδιά του· ύστερα, πολύ αργότερα, πέθαναν κι όλα τα εγγόνια του. Κι έμεινε μόνος του ο παπάς, στην ίδια πάντα ηλικία που βρισκότανε όταν τσακώθηκε με τον άγγελο. Έτσι, έφτασε να ζει τριακόσια εβδομήντα ολόκληρα χρόνια!
     Εκείνα τα χρόνια την Εκκλησία της περιοχής διακονούσε κάποιος ονομαστός μητροπολίτης που είχε μεγάλη φήμη δίκαιου και λόγιου επισκόπου. Όταν, λοιπόν, έφτασε η γιορτή του αγίου μεγαλομάρτυρος Μερκουρίου, ο άρχοντας του τόπου –ο οποίος τιμούσε ιδιαίτερα τον άγιο–, κάλεσε τον αρχιερέα και τους ιερείς του τόπου. Βρέθηκε και ο ανάξιος ιερεύς εκεί. Στην τράπεζα, μετά τη θεία Λειτουργία, ο φιλομόναχος επίσκοπος αντί για όποιο άλλο ανάγνωσμα, όπως κάνουν στα μοναστήρια, πήρε να διηγείται το Συναξάρι του αγίου της ημέρας. Όλος ο κόσμος, που βρισκόταν εκεί και γύρω από το τραπέζι, άκουγε προσεκτικά τον βίο και τα μαρτύρια του αγίου Μερκουρίου: πώς μεγάλωσε στη Σκυθία, πώς μπήκε στον ένδοξο στρατό, πώς ήτανε ωραίος και ξανθός νέος, υψηλός και μεγαλοπρεπής και γενναίος στους πολέμους, πώς έφτασε στα εικοσιπέντε χρόνια του για να γίνει λαμπρός στρατάρχης· πώς, μετά, ομολόγησε την πίστη του στον Χριστό, πώς τον συνέλαβαν, πώς τον φυλάκισαν και τον έδεσαν σε τέσσερις πασσάλους, πώς τον χτυπούσαν με ξίφη και μαστίγια ενώ από κάτω είχαν ανάψει φωτιά να καίγεται το μαρτυρικό και καταματωμένο σώμα του, πώς τον κρέμασαν κατακέφαλα και τον φραγγέλωναν με χάλκινα μαστίγια και πώς τον έστειλαν κατόπιν στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, όπου τον θανάτωσαν με ξίφος…
     Δεν ήθελε, βέβαια, ο ανάξιος ιερεύς ούτε να διακόψει ούτε να διορθώσει τον επίσκοπο, μα κάποια στιγμή γυρίζει και του λέει:
     —Καλά τα λέει η αγιοσύνη σου, δέσποτά μου, αλλά τούτα είναι όσα διάβασες κι έμαθες από το Συναξάρι του αγίου. Αν θέλεις όμως να μάθεις όλες τις λεπτομέρειες και τα μαρτύρια του Αγίου Μερκουρίου, ρώτα κι εμένα που βρισκόμουν εκεί τότε κι ήμουν παρών κι έβλεπα τους άθλους και τα μαρτύριά του όλα, καθώς ήμασταν γείτονες και πολλές φορές τρώγαμε και συζητούσαμε μαζί…
     Ο επίσκοπος ξαφνιάστηκε κάπως δυσάρεστα με τούτα τα λόγια και κοίταξε με δυσπιστία τον ιερέα:
     —Εσύ δεν είσαι ούτε σαράντα χρονών και λες πως γνώρισες κι έφαγες μαζί με τον άγιο και τον συναναστράφηκες σαν γείτονα;! Κάποιο λάθος θα κάνεις, πάτερ μου! Σου θυμίζω πως, από τον καιρό που μαρτύρησε ο άγιος Μερκούριος, έχουν περάσει τριακόσια εβδομήντα χρόνια· κανονικά, λοιπόν, εσύ τότε ήσουν αγέννητος. Πώς τώρα μας λες πως τον γνώρισες από κοντά και πως είδες, μάλιστα, και τα μαρτύριά του;!...
     Ωστόσο, σαν είδε ο επίσκοπος την επιμονή του παπά και τον όρκο του πως λέει την αλήθεια και όχι φαντασίες ή ψέματα, κατάλαβε πως κάτι το παράδοξο και θαυμαστό πρέπει να συμβαίνει με τον κατάμαυρο ιερέα. Κάνει ευχαριστία, τελειώνουν τα τυπικά του επίσημου τραπεζιού και παίρνει κατά μέρος τον ιερέα και του λέει:
     —Πες μου, πάτερ μου, όλα όσα ξέρεις και όλα όσα έζησες με λεπτομέρειες, σα νά ’χω πετραχήλι κι εξομολογείσαι· ειλικρινά και με το χέρι στην καρδιά και στην ιερατική σου τιμή και συνείδηση, για να μάθω κι εγώ και για να ησυχάσεις κι εσύ, αν έχεις κάποιο βάρος.
     Ο ιερεύς έβλεπε με σεβασμό την αγία μορφή του επισκόπου και αφέθηκε με εμπιστοσύνη στα έμπειρα και διακριτικά του λόγια· στα χέρια ενός αγίου γέροντα-πνευματικού που τόσο είχε ανάγκη. Πήρε, λοιπόν, από την αρχή τον βίο του και είπε όλα όσα είχε ζήσει κι ό,τι βάραινε τη συνείδησή του. Ιδιαίτερα επέμενε στο πώς κοιμήθηκε με την υπηρέτριά του και στο πώς αλληλοαφοριστήκανε με τον άγγελο του Κυρίου κι έμειναν από τότε ασυμφιλίωτοι.
     Ο επίσκοπος άκουγε προσεκτικά, δίχως να δείχνει τα αισθήματα οργής ή λύπης που, κάποιες στιγμές, τον κυρίευαν. Όταν τελείωσε ο ιερεύς την εξομολόγησή του, πήρε το πιο γλυκό και στοργικό του ύφος και του λέει:
     —Άκουσέ με, πάτερ μου και τέκνον μου: πρέπει να ξέρεις πως ο άγγελος που σ’ έδεσε, αν δεν συμφιλιωθείς μαζί του, θα σ’ έχει έτσι δεμένο στον αιώνα τον άπαντα και για τιμωρία σου θα ζεις και δεν θα μπορείς να πεθάνεις για ν’ αναπαυθεί το σώμα σου και η ψυχή σου. Το καλό που σου θέλω, λοιπόν, πήγαινε ξανά και, μάλιστα, το γρηγορότερο σ’ εκείνη εκεί την εκκλησιά όπου δεθήκατε με τα δεσμά του αφορισμού εσύ κι ο άγγελος. Και μάθε πως και ο άγγελος βρίσκεται εκεί για πάντα, μια που του έχουν πέσει τα φτερά και τον έχεις δέσει με τον ιερατικό σου λόγο, με αρά και με επιτίμιο.
     Καταλυπημένος ο ιερεύς αποκρίθηκε:
     —Άγιε του Θεού και δέσποτά μου, δεν μπορώ να κάμω κάτι τέτοιο γιατί είναι πολύ μακριά εκείνη η εκκλησιά και δεν έχω ούτε χρήματα ούτε και άλογο να καβαλικέψω και να πάω. Είμαι καταδικασμένος…
     —Μη το λες αυτό! του λέει ο επίσκοπος. Κάποτε πήρες την απόφαση κι έφυγες από ’κείνα τα μέρη· τώρα, όσος κι αν είναι ο δρόμος –ίδιος βέβαια με το δρόμο που έκαμες τότε για νά ’ρθεις εδώ–, πρέπει οπωσδήποτε να τον κάμεις. Γιατί, αν δεν πας εκεί να συμφιλιωθείτε, ούτε και ο άγγελος θα μπορέσει να πάρει ξανά τα φτερά του και ν’ ανέβει στους Ουρανούς.
     Πέρασε κάμποση ώρα και ο ιερεύς έκλαιγε με λυγμούς. Ο επίσκοπος τον λυπήθηκε. Τα σπλάχνα οικτιρμών τον ανάγκαζαν να δείξει περισσότερη αγάπη:
     —Έλα, μην κλαις! Η αγάπη και το έλεος που μας δίδαξε ο Χριστός δεν μου επιτρέπουν να σ’ αφήσω έτσι. Θα πάμε, λοιπόν, μαζί. Εγώ θα σου δώσω και άλογο και σου κάνω ό,τι έξοδα χρειαστούν για τον δρόμο, ίσαμε να φτάσουμε εκεί που θέλεις. Πάμε!...
     Πέρασαν αρκετές μέρες ώσπου να φτάσουν στην πολιτεία που είχε αφήσει ο ανάξιος ιερεύς. Όμως η θλίψη του παπά μεγάλωσε όταν πλησίασαν τον τόπο: όλη η πολιτεία ήταν πλέον έρημη και γκρεμισμένη, σα νά ’χε περάσει τυφώνας φοβερός ύστερα από κοσμοϊστορικό σεισμό! Λυγμοί ανέβαιναν στο λαιμό του παπά κι έπνιγαν την αναπνοή του.
     Ο επίσκοπος πήρε βαθειά ανάσα και τον ρωτάει:
     —Αυτή είναι η πατρίδα σου;
     —Ναι, λέει ο ιερεύς, αλλά έχει καταπέσει, δέσποτά μου, κι έχει γίνει όλο ερείπια. Φαίνεται πως όλα πια ρημάξανε…
     —Για πες μου, τον ξαναρωτά, θυμάσαι πού κοντά βρισκόταν η εκκλησία;
     Ο ιερεύς έψαξε παντού, με την αγωνία ζωγραφισμένη στα μάτια. Στο βάθος είδε μια συστάδα δέντρων κι έδειξε με το χέρι του:
     —Απ’ ό,τι θυμάμαι, δέσποτα, μου φαίνεται πως εκεί στα δέντρα πρέπει νά ’τανε η εκκλησιά.
     Πήγαν προς τα ’κει, αλλά κι εκεί όλα τα χτίσματα ήταν χαλασμένα. Μόνο ένα κομμάτι από το ιερό Βήμα έστεκε γερό και όρθιο. Πήγαν προς τα ’κει κι, αφού ξεπέζεψαν από τ’ άλογα, λέει ο επίσκοπος στον ιερέα:
     —Πήγαινε μέσα στο ιερό Βήμα.
     Μόλις μπήκε μέσα στο μισογκρεμισμένο Βήμα ο ιερεύς, βλέπει τον άγγελο να στέκει και να περιμένει όρθιος κι ακούνητος. Εκείνος αναγνώρισε τον ιερέα και του λέει:
     —Ζεις ακόμα, φτωχέ παππούλη μου;
     —Ναι, του λέει ο ιερεύς, ζω ακόμη! Μα κι εσύ στέκεσαι ακόμη στον ίδιο τόπο;
     —Ναι! του απαντά ο άγγελος. Κι έκανες πολύ καλά που ήρθες για να συγχωρήσουμε ο ένας τον άλλον και να συμφιλιωθούμε.
     Συγκινημένος ο ιερεύς τού λέει:
     —Ευλόγησον, άγιε άγγελε του Θεού! Συγχώρεσέ με! Κι έσκυψε προς αυτόν από σεβασμό.
     Ο άγγελος τον ανασήκωσε και του λέει:
     —Πρώτα εσύ πρέπει να με συγχωρήσεις, πάτερ μου, κι ύστερα εγώ εσένα. Έτσι και σε συγχωρήσω εγώ πρώτος, την ίδια στιγμή θα πεθάνεις κι εγώ θα μείνω για πάντα πια εδώ δεμένος και δίχως τα φτερά μου.
     Ο ιερεύς έδειξε λίγο σκεφτικός και ύστερα του λέει στενοχωρημένος:
    — Όμως, αν πρώτος εγώ σε συγχωρήσω, τότε είναι που θα πάρεις πάλι τα φτερά σου, θ’ ανέβεις στους Ουρανούς κι εγώ θα μείνω εδώ στα αιώνια δεσμά μου…
     —Όχι! του λέει ο άγγελος. Ορκίζομαι στον απαρασάλευτο θρόνο του Θεού πως δεν πρόκειται να σ’ αφήσω και να σ’ εγκαταλείψω στα αιώνια δεσμά.
     Ο επίσκοπος, απ’ έξω από το ιερό Βήμα, δεν έβλεπε, μα τον μεταξύ τους διάλογο τον άκουγε καθαρά.
     Τότε ο ιερεύς λέει στον άγγελο:
     —Εν ονόματι του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, ας είσαι συγχωρεμένος από μένα τον αμαρτωλό και ανάξιο ιερέα.
     Κι ευθύς αμέσως, ο επίσκοπος κι ο ιερεύς άκουσαν ένα θρόισμα φτερών κι είδαν τον άγγελο με τα φτερά του πάλι στους ώμους του κολλημένα! Άρχισε να σηκώνεται ψηλά και να λέει προς τον ιερέα:
     —Ας είσαι κι εσύ συγχωρεμένος, ω πρεσβύτερε του Θεού!
     Και, πριν καλά-καλά τελειώσει ο άγγελος τον λόγο του, τα κόκαλα του ιερέως έπεσαν σωρός στον τόπο που στεκότανε.
     Ο επίσκοπος έμεινε μ’ ανοιχτό το στόμα, θαυμάζοντας το εξαίσιο αυτό γεγονός. Και λέει, κοιτώντας προς τον άγγελο:
     —Άγιε άγγελέ μου! Κάνε μου, σε παρακαλώ, κι εμένα μια χάρη και ψάλε μου έναν ύμνο αγγελικό, ν’ ακούσω λίγο και να ευφρανθεί το πνεύμα μου.
     Όμως ο άγγελος ήταν αντίθετος:
     —Τούτο δεν είναι δυνατόν, άγιε δέσποτα. Έτσι και σου ψάλω κάτι, μόλις ακούσεις την αγγελική φωνή, θα πεθάνεις και θ’ αφήσεις κι εσύ τα γήινα. Γιατί δεν επιτρέπεται στη θνητή σάρκα του ανθρώπου ν’ ακούσει τη φωνή του αγγέλου και να συνεχίσει να ζει. Ωστόσο, για τη μεγάλη καλοσύνη που έδειξες, και σ’ εμένα και στον ιερέα, περίμενε αν θέλεις για λίγο εδώ και, μόλις ανέβω ψηλά στον τρίτο Ουρανό, θα σου ψάλω· αλλά και από ’κει ακόμη που θα σου ψάλω, μόλις και μετά βίας θα μπορέσεις να το υποφέρεις.
     Έτσι, ο άγγελος ανέβηκε στους Ουρανούς· κι όταν έφτασε στον τρίτο Ουρανό, έψαλε το «Αλληλούια». Μα η μελωδία της αγγελικής φωνής ήταν τόσο γλυκιά, που ο επίσκοπος έπεσε καταγής σα νεκρός. Έμεινε σ’ αυτή τη στάση, ωσάν αναίσθητος, γύρω στις τρεις ώρες. Μετά, σηκώθηκε με πολύ κόπο και ανέπεμψε θερμή ευχαριστία στον Θεό. Όταν επέστρεψε στην επαρχία του, έκατσε κι έγραψε όλη την περιπέτεια του ιερέως για να ωφεληθούν κι άλλοι ακούγοντας ή διαβάζοντάς την. Γιατί, ακούγοντας τη φρικτή αυτή διήγηση για την πτώση και την περιπέτεια του ανάξιου ιερέως, και όσοι είναι ράθυμοι και αμελείς θα διορθωθούν και θα γίνουν πιο προσεχτικοί στον βίο τους, με εγρήγορση ψυχής και σώματος, με καθαρούς λογισμούς και μακριά πάντοτε από απρεπείς και παράνομες επιθυμίες…
πηγή [Παντελή Β. Πάσχου: «Ο Γέροντας (και άλλες αποκαλυπτικές ιστορίες)», κεφ. 2ο, σελ. 38–49. Διόρθωση δοκιμίων: Θανάσης Ηλίας. Σειρά: «Ορθόδοξη Μαρτυρία—57». Εκδόσεις «Ακρίτας». Αθήνα, Μάιος 19972. Επιμέλεια ανάρτησης, επιλογή θέματος και φωτογραφιών, πληκτρολόγηση κειμένου: π. Δαμιανός.]

Χωρίς την ψυχική υγρασία των δακρύων είναι αδύνατον να ανθίσουν οι υπαρξιακές μας δυνατότητες


Φωτογραφία του χρήστη Nikitas Kafkios.

Ἕνας σπάνιος ἐπισκέπτης…

Σιγλίγουρος (Numenius phaeopus).
Ἕνας σπάνιος ἐπισκέπτης...1
Αὐτὸ τὸ εἶδος γίνεται ὅλο καὶ πιὸ σπάνιο γι’ αυτὸ τὸν λόγο μοῦ προεκάλεσε ἰδιαίτερη χαρὰ τὸ κοπαδάκι 10 ἀτόμων ποὺ εὑρέθη περαστικὸ σήμερα στὴν λίμνη τῆς Καστοριᾶς, εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ φωτογραφίζω αὐτὸ τὸ εἶδος στὴν λίμνη. Μοιάζει ὀπτικὰ μὲ τὴν Τουρλίδα (Numenius arquata) εἶναι ὅμως μικρότερος καὶ μὲ πιὸ κοντὸ ῥάμφος ὅπως θὰ διαπιστώσετε παρατηρώντας τὴν τρίτη φωτογραφία ποὺ ἕνας Σιγλίγουρος εἶναι δίπλα σὲ μιὰ Τουρλίδα, ποὺ ἐπίσης εὑρέθη περαστικὴ στὴν λίμνη, μαζὺ μὲ ἄλλα 5 ἄτομα. Καλό τους ταξείδι πρὸς τὴν τούνδρα καὶ καλὴ ἀντάμωση τὸν Σεπτέμβριο στὴν κάθοδο πρὸς τὴν Βόρεια Ἀφρική.
Γεροὶ καὶ περισσότεροι. Ἕνας σπάνιος ἐπισκέπτης...2Ἕνας σπάνιος ἐπισκέπτης...3Καπουργᾶς Κώστας

H ΣΚΗΝΗ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΤΩΝ ΑΓΡΙΩΝ (ΜΠΑΛΕΤΟ- ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ)

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΗΓΟΥΜΕΝΟ ΕΦΡΑΙΜ, Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ


Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

Κατά την πρόσφατη ομιλία του Γέροντα Εφραίμ της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου, στην Κόρινθο (20 Μαρτίου 2017), ακροατής αναφέρθηκε στη Σύνοδο της Κρήτης, στο σχετικό κείμενο όπου οι αιρετικές κοινότητες και ομάδες καλούνται ‘’ετερόδοξες εκκλησίες’’. Ο Γέροντας Εφραίμ για το τόσο σοβαρό θέμα της Συνόδου της Κρήτης, που τόσο προβλημάτισε το πλήρωμα της Εκκλησίας, απάντησε  με επιμονή ότι: «Εις την Κρήτην έγινε η επισήμανση εις την Πίστιν εις την Μίαν Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν». Η απάντηση του Ηγουμένου Εφραίμ αποδίδει επακριβώς τα αναφερόμενα στο σχετικό κείμενο της Συνόδου της Κρήτης; Δεν θα έπρεπε να λάβει αφορμή ο Γέροντας Εφραίμ, να τοποθετηθεί για το τόσο σοβαρό θέμα που συνετάραξε την Ορθόδοξη Εκκλησία;

Το ότι έγινε η επισήμανση αυτή στη Σύνοδο της Κρήτης είναι αληθές, όπως όμως αληθές είναι και το γεγονός της απαράδεκτης αντίφασης να κληθούν οι αιρετικές κοινότητες και ομάδες, αρχικά ‘’εκκλησίες’’ και ακολούθως συμβιβαστικά ‘’ετερόδοξες εκκλησίες’’. Αυτό εξάλλου είχε αποβεί και η αιτία να μην υπογράψει ο Μητροπολίτης Λεμεσού, ο Αμαθούντος και ο Λήδρας (από το πνευματικό περιβάλλον του Σεβ. Λεμεσού), αλλά και ο Μητροπολίτης Μόρφου, το κείμενο της Συνόδου της Κρήτης. Γιατί τότε οι εν λόγω Επίσκοποι δεν υπέγραψαν;

Μάλιστα ο Μητροπολίτης Λεμεσού σε επιστολή του για τα κείμενα όπως είχαν τεθεί πριν την Σύνοδο της Κρήτης έγραφε μεταξύ άλλων: «Θεωρώ ότι Θεολογικά και δογματικά και νομοκανονικά η απόδοση του τίτλου ‘’Εκκλησία’’ σε αιρετικές ή σχισματικές κοινότητες είναι παντελώς λανθασμένη γιατί μία είναι η Εκκλησία του Χριστού, όπως αναφέρεται και στο άρθρο 1, και δεν μπορεί να ονομασθή από εμάς μία αιρετική ή σχισματική κοινότητα ως Εκκλησία, εκτός της Ορθόδοξης Εκκλησίας». Αν δεν υπήρχε αυτή η αντίφαση αυτή δεν υπήρχε λόγος ο Μητροπολίτης Λεμεσού να έγραφε τέτοια επιστολή και κατά συνέπεια θα υπέγραφε τα κείμενα της Συνόδου της Κρήτης, τόσο εκείνος όσο και οι υπόλοιποι Επίσκοποι στην Κύπρο. 

Θα σημειώσουμε επίσης ότι στην ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Βουλγαρίας www.bg-patriarshia.bg, ημερομηνίας 27 Ιουνίου 2016, όπου αναφέρεται στο κείμενο ‘’Η σχέση της Ορθοδόξου Εκκλησίας με τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο’’, της Συνόδου της Κρήτης, επισημαίνει ότι το κειμενο αυτό προκάλεσε τις περισσότερες αντιδράσεις, γιατί αναφέρει φανερά τον όρο ‘’εκκλησίες’’ για τις διάφορες αιρέσεις, συμπεριλαμβανομένων των Ρωμαιοκαθολικών (Παπικών), Προτεσταντών και Αντιχαλκηδονίων.  

Μάλιστα επισημαίνεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Βουλγαρίας, ότι «εκτός από την Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υπάρχουν άλλες εκκλησίες, αλλά μόνο αιρέσεις και σχίσματα, και το να ονομάζονται ‘’εκκλησίες’’ είναι  θεολογικό, δογματικό και κανονικό λάθος».

Εκτός αυτών θα πρέπει να προσθέσουμε και την αναφορά στη Σύνοδο της Κρήτης, στις εκκλησιολογικές πρϋποθέσεις της «Δήλωσης του Τορόντο». Θα αναφέρουμε από την Δήλωση αυτή το εδάφιο 5, όπου αναφέρει ότι «Οι εκκλησίες – μέλη του Π.Σ.Ε. αναγνωρίζουν στις άλλες εκκλησίες στοιχεία της αληθούς εκκλησίας». Επίσης πρέπει να αναφέρομε και την  καταληκτική σημείωση της «Δήλωσης του Τορόντο», η οποία αναφέρει ότι «οι εκκλησίες αναγνωρίζουν ότι το να αποτελεί κάποιος μέλος της εκκλησίας του Χριστού είναι πιο περιεκτικό από το να αποτελεί μέλος της ίδιας του της εκκλησίας» και την οποία δυστυχώς οι τότε εκπρόσωποι των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών υπέγραψαν και ακολούθως κατά τη Σύνοδο της Κρήτης έγινε αναφορά σ’ αυτή.



Θα προσθέσομε επιλογικά και την επισήμανση του Ηγουμένου της Μονής Οσίου Γρηγορίου του Αγίου Όρους Γέροντα Χριστοφόρου, ο οποίος ανέφερε ότι ‘’είναι σφάλμα να θεωρηθούν Εκκλησίες, οι κακόδοξες χριστιανικές κοινότητες της Δύσης’’. Προς τι λοιπόν οι τόσες επισημάνσεις, αν ‘’Εις την Κρήτην έγινε η επισήμανση εις την Πίστιν εις την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν’’, χωρίς καμιά εκκλησιολογική εκτροπή;

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Το Άγιον Όρος κατά την Τουρκοκρατία

Αποστόλου Βακαλόπουλου
(Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, Β’ τομ., Θεσσαλονίκη 1976).
Εκτός από τα πατριαρχεία (ιδίως το οικουμενικό) και τις κατά τόπους μητροπόλεις και επισκοπές, εκκλησιαστικά κέντρα με άμεση επίδραση στις ψυχές των πιστών είναι οι μονές, προ πάντων οι μεγάλες μοναστικές κοινότητες του Αγίου Όρους και των Μετεώρων, πολυύμνητες για το ιδεώδες φυσικό περιβάλλον, που εξασφαλίζουν την μόνωση και μεταρσιώνουν τον νου προς το θείο. Πραγματικά, όπως ο Άθως με την επιβλητική του ανύψωση ως τα σύννεφα, ως τον ουράνιο θόλο, έτσι και τα Μετέωρα, οι δυνατά ριζωμένοι στην γη θαυμαστοί βράχοι, που ξεπετάγονται με ορμή προς τα άνω, συμβολίζουν την τάση για έξαρση, για πρόσμειξη με το θείο.
Από τα κέντρα αυτά, ιδίως από το πρώτο, που βρίσκεται σε πνευματική επαφή με όλα τα μοναστήρια των ελληνικών χωρών, ακτινοβολεί η φλόγα της ορθοδοξίας προς κάθε κατεύθυνση. Από αυτά ξεκινούν, ιδίως προς τις δυτικές ελληνικές χώρες Μακεδονία και Ήπειρο, ευσεβείς μοναχοί, που πορεύονται εκούσια προς το «μαρτύριον» η προς την «ερημίαν», για να ιδρύσουν μονές και να τονώσουν με την διδασκαλία και με το παράδειγμά τους τους τρομοκρατημένους και απελπισμένους χριστιανικούς πληθυσμούς. Χαρακτηριστική είναι η κτίση πολλών νέων μονών επάνω στην Πίνδο, ιδίως από τα μέσα του 17ου αιώνα, ως τα Άγραφα κάτω.
Για το Άγιο Όρος έχουν γραφή εκατοντάδες βιβλία και χιλιάδες άρθρα, αλλά ελάχιστα απ’ αυτά προσφέρουν ακριβή και θετικά στοιχεία . Αισθητή είναι ακόμη η έλλειψη ενός μεγάλου συνθετικού έργου, ιδίως της εποχής της τουρκοκρατίας, το οποίο να χρησιμοποιή ευρύτατα τα έγγραφα των αρχείων της αντίστοιχης περιόδου (που μένουν σχεδόν απρόσιτα στον ερευνητή) με την προσπάθεια να εισδύση στην ουσία του μοναχικού βίου, στους κλυδωνισμούς της ψυχής των μοναχών και στους πνευματικούς των αγώνες.
   Τις πιο πρώιμες, αλλά και ενδιαφέρουσες περιγραφές για το Άγιον Όρος τις έχουμε από Ρώσους προσκυνητές που με πολλές λεπτομέρειες, όπου η αλήθεια συχνά χάνεται μέσα στον μύθο, μιλούν για την κατάσταση και την ιστορία των μονών, για τα μετόχια και τα κτήματά τους στην Χαλκιδική και στην περιοχή της Θεσσαλονίκης (βλ. σ. 216-217 χάρτη Χαλκιδικής με τα μετόχια που είχε το Άγιον Όρος κατά τα πρώτα τη μετά την άφιξη των προσφύγων*), για τους θησαυρούς που κρύβουν, για τα ποικίλα και πολύτιμα δώρα βυζαντινών βασιλέων, για τα άγια λείψανα και τα θαύματά τους, και για άλλα ενδιαφέροντα πράγματα που όλα μαζί συνθέτουν την θρησκόληπτη ατμόσφαιρα της εποχής. Κατά τα τέλη του 15ου αιώνα ο Ρώσος προσκυνητής Ησαϊας μνημονεύει τα μισά σχεδόν μοναστήρια ως σλαβικά και αρβανίτικα: Δοχειαρίου, Γρηγορίου, Αγ. Παύλου, ένα κοντά στον Αγ. Παύλο αφιερωμένο στον Αγ. Ιωάννη τον Θεολόγο (εννοεί ασφαλώς την μονή Διονυσίου), Χιλανδαρίου σερβικά, Παντελεήμονος ρωσικό, Σίμωνος Πέτρας βουλγαρικό, Καρακάλλου και Φιλοθέου αρβανίτικα. Του Ζωγράφου, Κασταμονίτου, Ξηροποτάμου και Κουτλουμουσίου δεν τα προσδιορίζει, ενώ της Λαύρας, Βατοπεδίου, Παντοκράτορος και Σταυρονικήτα τα ονομάζει ρητά ελληνικά. Νομίζω ότι η πληροφορία του είναι αξιόπιστη και χαρακτηρίζει την ελεύθερη πια διακίνηση των σκλαβωμένων χριστιανικών λαών μέσα στον χώρο της οθωμανικής αυτοκρατορίας, και ιδίως την κάθοδο των Σλάβων και Αλβανών (πιθανότατα Βορειοηπειρωτών), όχι μόνο γεωργών, αλλά και μοναχών προς την Βόρεια Ελλάδα, Μακεδονία και Θράκη.
   Την γνώμη μου αυτή την επιβεβαιώνουν δύο έγγραφα της «Συνάξεως»: το ένα, του 1399, το υπογράφουν σλαβικά μόνον οι αντιπρόσωποι του Χιλανδαρίου και Διονυσίου, ενώ το άλλο, του 1505 (σύγχρονο δηλαδή του Ησαϊα), το υπογράφουν 18 αντιπρόσωποι, από τους οποίους οι 11 βάζουν την υπογραφή τους στα σλαβικά. Δηλαδή κατά τον 15ο αι. και ιδίως μετά την Άλωση οι μονές του Αγ. Όρους αριθμούν πολλούς Σλάβους μοναχούς. Γι’ αυτό και από τις αρχές του 16ου αι. παρατηρείται κάποια αντίδραση ορισμένων Ελλήνων μοναχών εναντίον του εκσλαβισμού των μονών, αν κρίνουμε από ορισμένες ενδείξεις που θα αναφέρουμε σε άλλα μέρη. Ο ελληνισμός φοβισμένος αρχίζει ν’ αμύνεται.
Εκτός από τις περιγραφές των Ρώσων προσκυνητών, σύντομες, αλλά θετικές, είναι οι πληροφορίες του Pierre Belon, ο οποίος φλέγεται από την επιθυμία να επισκεφθή τον ιερό εκείνο τόπο και να γνωρίση την ιδιότυπη ζωή των μοναχών. Ενθουσιασμένος από το φυσικό περιβάλλον σημειώνει ότι δεν γνωρίζει άλλον τόπον πιο κατάλληλο για μόνωση.
Αν κάποιος έλθη στο Άγιο Όρος, για να γίνη καλόγερος, και έχη κάποια περιουσία, τότε και αυτή ενσωματώνεται στην περιουσία του μοναστηριού. Το κακό όμως είναι ότι οι υποψήφιοι μοναχοί κείρονται συνήθως αδοκίμαστοι και αμέσως κατόπιν στέλνονται σε διάφορες αγροτικές εργασίες, σε κοπάδια ζώων, μύλους κ. λ. με αποτέλεσμα να φθείρωνται οι ψυχές τους.
Οι 6.000 μοναχοί ζουν σε 24 παλιά μοναστήρια σκορπισμένα εδώ και εκεί, καλοχτισμένα και οχυρωμένα με ψηλά τείχη, για ν’ αντιστέκωνται στις επιδρομές των πειρατών, αν και συνήθως αυτοί - ακόμη και οι Τούρκοι - δεν τα πειράζουν.
   Όλοι οι μοναχοί είναι ντυμένοι φτωχικά και εργάζονται. Ξεκινούν κάθε πρωί για τις δουλειές τους με το δισάκκι τους ριχμένο στον ώμο γεμάτο παξιμάδια και μερικά κρομμύδια και με τα εργαλεία τους στο χέρι, τσάπα, σκαπάνη η κλαδευτήρι. Άλλοι τσαπίζουν τ’ αμπέλια, άλλοι κόβουν ξύλα και άλλοι κάνουν καράβια. Άλλοι πάλι κλώθουν μαλλί η είναι ράφτες, τσαγκάρηδες, κτίστες, ξυλουργοί κ. λ.. Κάνουν ωραία ξύλινα κουτάλια, ξυστριά για την ράχη, κύπελλα, δίσκους ποικιλόχρωμους και άλλα ωραία αντικείμενα, βιοτεχνία που επιζεί ακόμη ως σήμερα.
Οι μοναχοί δεν τρώγουν κρέας, ακόμη και ψάρια, ιδίως την Σαρακοστή. Αρχίζουν με κρομμύδια ωμά και σκόρδα. Η κύρια τροφή τους είναι ελιές και κουκκιά βρεγμένα. Τελειώνουν με ρόκα και κάρδαμο. Φιλοξενούν τους επισκέπτες δωρεάν. Επειδή θεωρούνται ότι τηρούν αυστηρότατα τους κανόνες του μοναχικού βίου, οι ορθόδοξοι λαοί, όπου και αν κατοικούν, στα Βαλκάνια, στην Ρωσία, στην Πολωνία, στον Καύκασο, στην Μιγγρελία κ. λ., τους σέβονται πολύ περισσότερο από τους άλλους μοναχούς. Ακόμη σέβονται ιδιαίτερα και εκείνους τους μοναχούς του Σινά, του Λιβάνου, των ερήμων της Συρίας κ. λ., που έμειναν ένα διάστημα στο Άγιο Όρος. Αλλά και όλοι γενικά αναγνωρίζουν την αγιότητα του Όρους και σέβονται βαθύτατα ιδίως τους ασκητές. Οι μοναχοί πληρώνουν κεφαλικό φόρο (κοινώς λεγόμενο χαράτς) 3 τάλληρα κάθε χρόνο κατά κεφαλή. Αγοράζουν με δικά τους χρήματα τα ρούχα τους και τα απαραίτητα εργαλεία, για να καλλιεργούν την γη τα μοναστήρια έχουν εισοδήματα από διάφορες χώρες της ορθοδοξίας, κυρίως από την Ρωσία και την Βλαχία. Συχνά μάλιστα στέλνουν μοναχούς στο εξωτερικό, για να ζητήσουν την ελεημοσύνη των χριστιανικών λαών. Αυτοί είναι οι λεγόμενοι «ταξιδιώτες». Η έξοδος αυτή, που οι ζηλωτές του αυστηρού πνεύματος την κατακρίνουν ως διαλυτική του μοναχισμού, διαρκεί συνήθως δύο τρία χρόνια. Μετά την επιστροφή τους παραδίδουν τα χρήματα στον σκευοφύλακα του κάθε μοναστηριού, ο οποίος αντιμετωπίζει τις διάφορες ανάγκες και τα υπόλοιπα τα κρατεί για να πληρώση τα έξοδα ενός άλλου ταξιδιού.
Οι μοναχοί που κινούν την περιέργεια μαζί και τον θαυμασμό του κόσμου είναι οι ερημίτες, εκείνοι δηλαδή που, ύστερ’ από συμβίωση πολλών ετών στο μοναστήρι, αναχωρούν ένας - ένας χωριστά στην «έρημον», όπου περνούν τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής τους σιωπηλοί με την σκέψη τους στραμμένη προς το θείο, τρώγοντας τρεις ή δύο ή και μία φορά την εβδομάδα μόνο ψωμί ή χόρτα, ρίζες και κάστανα. Αυτοί συνήθως είναι οι οραματιστές προφητειών.
   Από τους μεταγενεστέρους ξένους περιηγητές που μας πληροφορούν για τον Άγιον Όρος ο πιο αξιόπιστος είναι ο Άγγλος John Covel, ο πρώτος Άγγλος που το επισκέφθηκε επί Τουρκοκρατίας, στα 1677. Ο Covel (σ’ αυτόν βασίζεται ο Ricaut) περιγράφει τα μεγαλύτερα μοναστήρια και δίνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την οργάνωση του Όρους και ιδίως για τα αξιώματα και την διοίκηση της Λαύρας. Αναφέρει ότι ο οικουμενικός πατριάρχης δεν επεμβαίνει στην εσωτερική διοίκηση, αλλά μόνο διορίζει κατά παράδοση τον αρχιερέα, τον μητροπολίτη Ιερισσού και Αγ. Όρους, ο οποίος είναι υπό τον Θεσσαλονίκης και μένει άλλοτε στις Καρυές και άλλοτε στην Σιδερόκαψα. Έχει σωθή μάλιστα και δημοσιευθή μπεράτι σχετικό με τον διορισμό μητροπολίτη του Αγίου Όρους στα 1482.
Ο πραγματικός ανώτατος εκκλησιαστικός άρχοντας του τόπου είναι ο Πρώτος. Αυτός καθήκον έχει να εποπτεύη τα διασπαρμένα στο Αγ. Όρος κελλιά των αναχωρητών και σε κοινές συνεδρίες στο Π ρ ω τ ά τ ο ν στις Καρυές μαζί με τους γέροντες των κελλιών να διαλύη τις έριδες των μοναχών και των μονών. Ο Πρώτος παύει να εμφανίζεται κατά τα τέλη του 16ου αιώνα.
Την θέση του Πρώτου την παίρνουν τώρα οι «γέροντες της Συνάξεως» ή «επιστάται». Είναι οι αντιπρόσωποι των μονών στο Πρωτάτο. Έτσι σχηματίζεται εκεί ένα είδος γενικής συνέλευσης, η σημερινή «Σύναξις», που εξετάζει τα ζητήματα που ενδιαφέρουν την μοναστική κοινότητα.
Στις Καρυές εδρεύει Τούρκος αγάς με δύο ή τρεις άνδρες, για να προστατεύουν τις μονές από τις καταπιέσεις των άλλων Τούρκων, ειδικά των ναυτικών της Μπαρμπαριάς. Ο αγάς (από το σώμα των μποσταντζήδων) διορίζεται από τον μποσταντζή μπασή ως αντιπρόσωπός του και μένει στην θέση αυτή δυο χρόνια. Η ετήσια μισθοδοσία του επιβαρύνει τους μοναχούς. Ακόμη κάθε μονή τον προσκαλεί στην πανήγυρη του ναού της και (εκτός από την διατροφή αυτού και της ακολουθίας του) του δωρίζει ένα πουγγί με νομίσματα ανάλογα με την οικονομική της αντοχή.
Ως προς την εσωτερική διοίκηση, ορισμένες μονές, ιδίως Λαύρας και Βατοπεδίου κατά τον 16ο αι. για διάφορους λόγους, κυρίως οικονομικούς, εγκαταλείπουν το κοινοβιακό καθεστώς και υιοθετούν το ιδιόρρυθμο σύστημα ή το μεικτό ιδιόρρυθμο. Το καθεστώς αυτό ενισχύθηκε επί Ιερεμία Β’ και αυτό γενικά, φαίνεται, ακολούθησαν τα μοναστήρια παρά τις διαμαρτυρίες ορισμένων ασκητικών μορφών και τις προσπάθειες τους για την επαναφορά του κοινοβιακού θεσμού.
Το παρακάτω απόσπασμα πράξεως της μονής Λαύρας, που έχει συνταχθή στις αρχές του 18ου αι., προσπαθεί να δικαιολογήση με τα εξής την παρέκκλιση από τα αυστηρά τυπικά του Αγίου Αθανασίου:

«Δεν μας συγχωρεί την σήμερον (η έπαρσις της αθεΐας και το βαρβαρικόν ξίφος) φροντίζειν ποσώς περί των τοιούτων παραδόσεων, ως περιττών όντων εν τω παρόντι καιρώ, οπού το ευαγγέλιον της χάριτος υβρίζεται και καταπατείται και αντιλέγεται φανερώς υπό των απίστων. Φυλάττειν δε μόνον τον όρον και την τάξιν της ευσεβείας και τον αγιασμόν του Πνεύματος, όπως μη επέλθη εφ’ ημάς καμμία εγκατάλειψις από της εξωτερικής αρπαγής και συγχύσεως τότε ούτε κανόνες, ούτε τύποι Πατέρων βοηθήσαι όλως ισχύσουσιν ημίν. Εν τούτοις μόνοις ζητείν την ασφάλειαν το γε νυν έχον και τα λοιπά παρατρέχειν ως μη χρησιμεύοντα εις τον παρόντα αιώνα, του παλαιού καιρού εκείνα πάντα τυγχάνοντα αξιώματα και θεωρίαι και μελετήματα».

   Πραγματικά οι μονές του Αγίου Όρους (αλλά και όλες οι μονές) υποφέρουν από την έλλειψη ασφάλειας κατά τους πρώτους αιώνες της τουρκοκρατίας, από καταπατήσεις των γαιών τους από γειτονικούς Τούρκους σπαχήδες ή από παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους , από πειρατείες, ληστείες, από προστριβές μεταξύ τους για τα όρια των κτημάτων τους κ. λ. με αποτέλεσμα πολλές να διαλύωνται και να ερειπώνωνται ή να πέφτουν σε μεγάλα χρέη και φτώχεια. Μεγάλο πλήγμα κατά των μονών ήταν ιδίως η κατάσχεση των μετοχίων και των άλλων κτημάτων τους στα 1568, για την οποία έχουμε με κιόλας μιλήσει. Σχετικά το έτος ακριβώς εκείνο συστατικό έγγραφο του πατριάρχη Τιμοθέου προς τον μοναχό Δανιήλ Καστρήσιο, που βγαίνει για «ζητεία» στην Δυτική Ευρώπη για την μονή των Ιβήρων, μιλεί για αβάσταχτα χρέη της και τόκους και κοντά σ’ αυτά για την μεγάλη ζημιά που έπαθαν τον προηγούμενο χρόνο από τους Τούρκους, οι οποίοι τους είχαν κατηγορήσει ότι εφοδίαζαν τους Φράγκους με τρόφιμα .
Η ακμή που είχαν γνωρίσει τα μοναστήρια επί των βυζαντινών βασιλέων δεν επρόκειτο πια να ξαναγυρίση. Γι’ αυτό τόσον αυτά, όσο και τα άλλα, έστελναν απεσταλμένους στις ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού, οι οποίες τα βοηθούσαν, όπως μπορούσαν πολλοί επίσης ορθόδοξοι ηγεμόνες, ιδίως της Ρωσίας, της Βλαχίας και Μολδαβίας ή και φιλόθρησκοι ιδιώτες έστελναν συχνά χρήματα για ν’ ανακουφίσουν τις μονές ή να εξοφλήσουν τα χρέη τους, καθώς και άλλα αφιερώματα, κεντητούς επιτάφιους, χειρόγραφα ευαγγέλια η άλλα χειρόγραφα και έντυπα θεολογικά βιβλία (τυπωμένα στα τυπογραφεία των ρουμανικών μονών ή πόλεων, Ιασίου, Βουκουρεστίου, Ρύμνικ, Τιργκόβιστε και Σναγκόβ), αναλάμβαναν την προστασία ορισμένων μονών, έκτιζαν ή επισκεύαζαν διάφορα οικοδομήματα και γενικά διατηρούσαν ποικίλες πνευματικές σχέσεις μαζί τους. Ειδικά με τις ρουμανικές χώρες οι σχέσεις ήταν στενές. Πολλοί Αγιορείτες έρχονταν στην Μολδαβία και Βλαχία, καθώς και Ρουμάνοι κατέβαιναν και μόναζαν σε διάφορες μονές του Αγ. Όρους.
Οι Φαναριώτες ηγεμόνες, που διαδέχονται στα 1711 τους Βλάχους και Μολδαβούς στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, δεν είναι τόσο γενναιόδωροι, όσο οι προκάτοχοί τους, γιατί ούτε τον πλούτο ούτε την πολιτική δύναμη εκείνων έχουν. Πάντως οι μονές του Αγ. Όρους, αλλά και άλλα εκκλησιαστικά ιδρύματα (μονές Μετεώρων, πατριαρχεία Ιεροσολύμων κ. λ.) με τις δωρεές είτε των ηγεμόνων είτε και των ιδιωτών αποκτούν στην Βλαχία και Μολδαβία μονές, εκκλησίες, μετόχια και άλλα ακίνητα, με λίγες λέξεις τεράστια κτηματική περιουσία, η οποία μετά την ανεξαρτησία των χωρών εκείνων δημιούργησε το μεγάλο μοναστηριακό ζήτημα.
Παρά ταύτα η οικονομική κατάσταση των μονών του Άθω συνεχώς χειροτερεύει εξ αιτίας των αβάσταχτων φόρων και τόκων. Τα πολλά χρέη που είχε συνάψει η Ιερά Κοινότητα έφεραν τα μοναστήρια σε εξαθλίωση γύρω στα 1600.
Η κατάσταση επιδεινώνεται μετά τον κρητικό πόλεμο (1645 - 1669) ως τα μέσα του επόμενου αιώνα, οπότε με την οικονομική, πνευματική και πολιτική άνοδο των Ελλήνων, αλλά και με την αφιλοκερδή γενναιοδωρία ιδίως των ηγεμόνων της Βλαχίας και Μολδαβίας αρχίζει νέα περίοδος οικονομικής και πνευματικής ακμής. Κτίζονται νέες οικοδομές με κύρια ύλη τα τούβλα ή με τούβλα και πελεκημένες πέτρες. Πολλά όμως κτήρια των μονών, μεγάλων ή μικρών, καθώς και σκήτες και κελλιά κτίστηκαν τις παραμονές της ελληνικής επανάστασης του 1821, μετά τις 2 Σεπτεμβρίου 1820, οπότε καταρρακτώδης βροχή είχε κάνει μεγάλες καταστροφές στο Άγιον Όρος.
Κατά τον 18° και αρχές του 19ου αι., ιδίως μεταξύ 1784 - 1813, οκτώ από τα μικρά μοναστήρια του Άθω, του Ξενοφώντος, Εσφιγμένου, Σίμωνος Πέτρας, Ρωσικό, Διονυσίου, Καρακάλλου, Ζωγράφου και Κουτλουμουσίου, γίνονται πάλι κοινόβια.
Ο Belon μιλώντας για την πνευματική κατάσταση του Αγίου Όρους γράφει ότι άλλοτε είχε πολλά και ποικίλα χειρόγραφα, ότι στην εποχή του ήταν κυρίως θεολογικά (σημ: φυσικό ήταν να είναι τα περισσότερα), ότι σε κάθε μοναστήρι βρίσκονται μόνο δυο ή τρεις μοναχοί που ξέρουν να γράφουν ή να διαβάζουν ‚ και αυτό γιατί δήθεν - ήταν απαγορευμένη με αφορισμό η μελέτη άλλων έργων, εκτός από τα θεολογικά. Η φιλοσοφία και η ποίηση βρίσκονταν υπό διωγμό -εννοείται το πνεύμα δυσπιστίας και η δυσμενής στάση απέναντι της φιλοσοφίας που επικράτησε μέσα στους κόλπους της ορθοδοξίας μετά τους ησυχαστικούς αγώνες.
Μολαταύτα το Άγιο Όρος ανέδειξε πολλούς λόγιους κληρικούς και ιεράρχες. Ιδίως διασώζεται εκεί κατά παράδοση η βυζαντινή μουσική, όπως μαρτυρεί ο πλούτος των μουσικών χειρογράφων και το πλήθος των ιεροψαλτών και μουσικών, Γενικά το Άγιο Όρος υπήρξε επί τουρκοκρατίας, όπως εύστοχα είχε παρατηρήσει ο επίσκοπος Σάμου Γεωργειρήνης, η «Μεγάλη Ακαδημία του ορθοδόξου μοναχισμού». Ήταν δηλαδή σύμβολο, ιδέα παρά σχολή. Οι υπηρεσίες των μοναχών του Άθω στην ορθοδοξία ήταν μεγάλες. Αυτοί, παρά την αμάθεια, την θρησκοληψία και την αργυρολογία κατά τις περιοδείες τους, ήταν εκείνοι κυρίως που με το φλογερό και αδιάλλακτο κήρυγμά τους ενθάρρυναν τους ορθοδόξους να εμμένουν στην πίστη τους και να μη προσέρχωνται στον ισλαμισμό ή στον καθολικισμό. Συγκεκριμένα οι καθολικοί ιερείς των Κυκλάδων αναγνώριζαν ότι ένα σημαντικό αίτιο που εμπόδιζε τον προσηλυτισμό των κατοίκων ήταν η δράση των μοναχών του Αγίου Όρους, οι οποίοι την μεγάλη Σαρακοστή τριγύριζαν στα νησιά, εξομολογούσαν τους απλούς κατοίκους, τους μετέδιδαν την Θεία μετάληψη και σύγχρονα κατηγορούσαν τον πάπα και την καθολική Εκκλησία. Έτσι φανάτιζαν εκείνους ακριβώς που ήταν ευάλωτοι από την καθολική προπαγάνδα.